امروزه، فولاد نه از کارخانهها بلکه از اعماق زمین آغاز میشود. غولهای جهانی با خرید معادن و ساخت زیرساختهای اختصاصی، زنجیره تأمین خود را تضمین میکنند. شرکت فولاد مبارکه ایران در صف غولهای جهانی قرار دارد.
موقعیت فولاد مبارکه در ردهبندی جهانی
فولاد مبارکه به عنوان بزرگترین تولیدکننده ورق فولاد در خاورمیانه، در سال ۲۰۲۴ با تولید ۱۰ میلیون و ۱۹۰ هزار تن، رتبه ۴۴ جهان را کسب کرده است. این شرکت تنها نماینده ایرانی در فهرست ۱۰۰ تولیدکننده برتر فولاد جهان محسوب میشود. در سال ۲۰۲۳ نیز با تولید ۱۰ میلیون و ۳۳۰ هزار تن، رتبه ۴۲ جهان را داشت.
ظرفیت فعلی فولاد مبارکه
ظرفیت فعلی شرکت فولاد مبارکه عبارت است از :
-
۱۸ میلیون تن تولید پلت
-
۱۱ میلیون تن شمش فولاد (۱۰۰ درصد بهرهبرداری)
-
بیش از ۸ میلیون تن تولید ورق فولاد
این ارقام نشان میدهد که حلقههای میانی و نهایی زنجیره تولید به طور کامل فعال هستند، اما تنگنای تأمین مواد خام به نقطه بحرانی برای توسعه آینده تبدیل شده است.
گام جسورانه به سوی افغانستان
سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در انجمن اقتصادی ایران-افغانستان صراحتاً اعلام کرد که شرکت آماده سرمایهگذاری عملی در افغانستان است. این سرمایهگذاریها شامل کارخانههای غنیسازی سنگ آهن و تولید پلت، و حتی منطقه صنعتی ویژه مرزی است.
مقایسه با غولهای جهانی
چین بر نقشه جهانی فولاد
China Baowu به عنوان بزرگترین تولیدکننده فولاد جهان با تولید سالانه بیش از ۱۳۰ میلیون تن، مالک و سهامدار راهبردی بیش از ۲۰ پروژه بزرگ سنگ آهن است. این شرکت نه تنها معادن میخرد بلکه خطوط ریلی اختصاصی و پایانههای صادراتی نیز میسازد.
اروپا فولاد را از معدن تا بازار کنترل میکند
ArcelorMittal، غول اروپایی با فعالیت در بیش از ۶۰ کشور، مدل “زنجیره کامل” را پیاده میکند. از کنترل معادن سنگ آهن در کانادا و اوکراین تا مالکیت معادن زغال کک در قزاقستان، هر حرکت با هدف کاهش وابستگی به بازار و مدیریت هزینههای تولید انجام میشود.
چالش میلیارد دلاری معادن افغانستان
ورود به بخش معدن افغانستان هم فرصت و هم چالش در بر دارد. حضور بازیگران مطرح چینی، هندی و اروپایی رقابت شدیدی برای امتیازات ایجاد کرده است. ایران باید زیرساختهای لجستیک خود را تقویت کرده و مدلهای نوآورانه مالی و حقوقی سرمایهگذاری اتخاذ کند.
ذخایر بکر افغانستان: سوخت صادرات فولاد ایران
افغانستان نه تنها از ذخایر سنگ آهن غنی برخوردار است بلکه موقعیت جغرافیایی آن کریدور بالقوه صادراتی برای فولاد ایرانی محسوب میشود. سرمایهگذاری در معادن افغان و پردازش محلی دسترسی به بازارهای آسیای مرکزی، چین و حتی هند فراهم میکند.
آنچه مشخص است این که فولاد مبارکه با این رویکرد جدید، اولین گام خود را برای پیوستن به لیگ جهانی فولادسازان معدندار برداشته است. رقابت مؤثر مستلزم سرمایهگذاریهای چندمیلیارد دلاری، شراکتهای بینالمللی و برنامهریزی دقیق زنجیره حملونقل است.
