گروهی از محققان ایرانی از دانشگاه صنعتی امیرکبیر سیستم قاب اتصال برشی را برای ساخت سازههای فولادی معرفی کردند که بر محدودیتهای سایر سیستمها از جمله قابهای خمشی و مهاربندی غلبه میکند.
جزئیات پژوهش و توسعه
فرید محمودی صاحبی، فارغالتحصیل دکتری دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تحت راهنمایی و نظارت علیرضا رهایی و فرزاد حاتمی، اعضای هیئت علمی دانشگاه، پروژهای با عنوان “بررسی عملکرد سیستم قاب اتصال برشی” را اجرا کرد.
محمودی صاحبی گفت: “در این پروژه، پس از نمونهسازی عددی سیستم قاب اتصال برشی، نمونههای آزمایشگاهی ساخته شد و این ایده اکنون از نظر عددی و آزمایشگاهی اعتبارسنجی شده است”.
مزایا و کاربردهای سیستم جدید
وی با اشاره به اینکه یکی از چالشهای این تحقیق آزمایش قابهای چند دهانه بود که در کشور با همکاری تیم فنی کارخانه فولاد ماشینسازی نکا اجرا شد، گفت که نتایج این تحقیق در صنعت ساخت سازههای فولادی قابل اجرا است.
محمودی صاحبی توضیح داد: “علاوه بر فراهم کردن فضای معماری مناسب برای نصب بازشوها، این سیستم به دلیل قابلیت تعویض اجزای آن، امکان تعمیر سازه را افزایش میدهد؛ در حالی که نتایج تحقیق ما نشان میدهد این سیستم میتواند جایگزین مناسبی برای مهاربندهای واگرا و قابهای خمشی در دهانههای کوتاه باشد”.
تحقیقات مرتبط در زمینه سیستمهای اتصال برشی
بر اساس تحقیقات علمی موجود، قابهای مهاربند با خروج از مرکز (EBF) به عنوان سیستم مقاوم در برابر نیروی جانبی در سازههای فولادی شناخته میشوند که انرژی زلزله را از طریق اتصالات تلف میکنند. این سیستمها قابلیت جایگزینی و تعمیر اجزای آسیبدیده را دارند که مزیت قابل توجهی برای پایداری سازه محسوب میشود.
نوآوریهای دیگر در صنعت فولاد
در توسعه مرتبط دیگر در ماه مه، یک شرکت فناوری در ایران موفق به طراحی و تولید سیستم کلکتور کابل بدون برس کربنی شده بود که در صنایع فولاد، ذوب آهن و تولید تراکتور برای جلوگیری از ارتعاش سطحی استفاده میشود.
بهنام علیزاده قشلاق، مدیرعامل شرکت، گفت: “کلکتور صنعتی کابل بدون برس کربنی که در صنایع مختلف قابل استفاده است، سیستمی برای جایگزینی تمام دستگاههایی است که از برس کربنی استفاده میکنند”.
کاربرد عملی و اهمیت اقتصادی
مشکل برسهای کربنی این بود که لغزش و ارتعاش سطحی باعث ایجاد جرقه میشد و خطوط تولید و شارژ کوره را متوقف میکرد. علیزاده قشلاق با اشاره به اینکه پروژه از دو سال پیش آغاز شده، گفت: “سیستم ما بدون توقف یا خرابی کار میکند و هنوز هیچ گزارشی از نقص عملکرد ارائه نشده است”.
این نوآوریها نشاندهنده پیشرفت قابل توجه ایران در توسعه فناوریهای بومی برای صنعت فولاد و سازههای فولادی است که میتواند کاهش وابستگی به واردات و بهبود عملکرد صنعتی را به همراه داشته باشد.